Hizmetler Randevu al

Klima · 6 dk okuma

Klima bakımı ve gaz dolumu: ne zaman gerekir?

Klima menfezi

Araç kliması yalnızca yaz aylarının konfor donanımı değildir. Kışın camlardaki buğuyu hızla almak, yağmurlu havada görüşü korumak ve kabin havasını temiz tutmak da klimanın görevidir. Buna rağmen klima, çoğu zaman bozulana kadar unutulan bir sistemdir. Bu yazıda klimanın nasıl çalıştığını, bakım istediğini gösteren işaretleri, gaz dolumunda dikkat edilmesi gerekenleri ve kötü kokunun gerçek nedenini anlatıyoruz.

Araç kliması nasıl çalışır?

Klima sistemi kapalı bir devredir. Motor tarafından çalıştırılan kompresör, soğutucu gazı sıkıştırarak ısıtır. Sıcak ve yüksek basınçlı gaz, aracın önündeki kondenserde (klima radyatörü) soğur ve sıvılaşır. Sıvı haldeki soğutucu, genleşme valfinden geçerken basıncı düşer ve torpido arkasındaki evaporatörde buharlaşarak çevresindeki havanın ısısını çeker. Fan, soğuyan bu havayı kabine üfler. Aynı süreçte havadaki nem evaporatör yüzeyinde yoğuşur ve araç altından su olarak damlar.

Sistemde gazla birlikte özel bir yağ da dolaşır. Bu yağ kompresörün iç parçalarını yağlar. Gaz azaldığında yağın dolaşımı da azalır; bu yüzden düşük gazla uzun süre çalışan bir kompresör, zamanla arızalanabilir.

Klimanın bakım istediğini gösteren işaretler

  • Eskisi kadar soğutmuyor ya da soğuması çok uzun sürüyor
  • Sadece araç hareket halindeyken soğutuyor, trafikte ılık hava veriyor
  • Klima açıldığında küf, ekşi ya da nemli bir koku geliyor
  • Kompresör devreye girerken ses veya vuruntu duyuluyor
  • Camlar geç buğu alıyor
  • Fan yüksek kademede bile zayıf üflüyor

Trafikte soğutmayıp yolda soğutan bir klima, genellikle kondenser fanı ya da kondenserin hava akışıyla ilgili bir sorunu işaret eder. Hiç soğutmayan bir klima ise gaz kaçağı, kompresör arızası ya da elektrik sorunu olabilir.

Klima gazı neden azalır?

Kapalı bir sistem olduğu için klima gazının normalde "bitmemesi" gerekir. Ancak sistemde çok sayıda bağlantı noktası, conta ve hortum vardır. Yıllar içinde contalar sertleşir ve çok az da olsa gaz kaybı yaşanır. Bu doğal kayıp yavaştır. Gazın her yıl ya da her sezon bitiyor olması ise sistemde belirgin bir kaçak olduğunu gösterir.

En sık kaçak noktaları; taş darbesiyle delinen kondenser, kompresör mil keçesi, hortum bağlantılarındaki o-ringler ve servis valfleridir. Kaçak bulunmadan sadece gaz eklemek, kısa vadeli bir çözümdür ve hem para hem de çevre açısından kayıptır.

Klima bakımında neler yapılır?

Profesyonel klima bakımında sistemdeki mevcut gaz, özel bir servis cihazıyla geri çekilir ve miktarı ölçülür. Bu sayede sistemde ne kadar eksik olduğu görülür. Ardından sistem vakuma alınır; vakum testi hem içerideki nemi uzaklaştırır hem de sistemin sızdırmazlığını kontrol eder. Vakumu tutmayan sistemde kaçak vardır ve önce kaçak aranır.

  • Mevcut gazın geri kazanımı ve miktarının ölçülmesi
  • Vakum ve sızdırmazlık testi
  • Gerekirse UV boya ya da elektronik dedektörle kaçak tespiti
  • Üreticinin belirttiği miktarda gaz ve kompresör yağı dolumu
  • Çıkış hava sıcaklığı ve sistem basınçlarının ölçümü
  • Polen filtresi değişimi
  • Evaporatörün antibakteriyel ürünle dezenfeksiyonu

Gazın "göz kararı" değil, üreticinin etiketindeki gram değerine göre doldurulması önemlidir. Fazla gaz da az gaz kadar sorunludur; sistem basıncını yükseltir, soğutma performansını düşürür ve kompresörü zorlar.

R134a mı, R1234yf mi?

Eski araçların büyük bölümünde R134a gazı kullanılır. Çevresel düzenlemeler nedeniyle yeni araçların çoğunda ise küresel ısınma etkisi çok daha düşük olan R1234yf gazına geçilmiştir. Hangi gazın kullanıldığı genellikle motor bölmesindeki bir etikette yazar. İki gaz birbirinin yerine kullanılmamalı, karıştırılmamalıdır. R1234yf için uygun servis cihazı gerekir ve gaz maliyeti R134a'ya göre daha yüksektir. Servisin aracınızın gaz tipine uygun ekipmana sahip olduğundan emin olun.

Kötü koku nereden gelir?

Klimadan gelen küf kokusunun nedeni çoğu zaman gaz değil, evaporatördür. Evaporatör, torpido arkasında karanlık ve nemli bir ortamda çalışır. Üzerinde biriken toz ve nem, bakteri ve mantar üremesi için ideal bir ortam oluşturur. Klima açıldığında bu kokular kabine taşınır. Kirli polen filtresi de kokuyu artırır.

Kokuyu önlemek için yolculuğun son birkaç dakikasında klimayı (kompresörü) kapatıp fanı çalışır durumda bırakmak, evaporatörün kurumasına yardımcı olur. Yılda bir yapılan evaporatör dezenfeksiyonu ve polen filtresi değişimi ise kokuyu büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Kompresör arızası nasıl anlaşılır?

Kompresör, klima sisteminin en pahalı parçasıdır. Arızası genellikle birkaç şekilde kendini gösterir: klima açıldığında motor bölmesinden gelen metalik ses ya da uğultu, kompresör kavramasının hiç devreye girmemesi ya da sürekli girip çıkması, sistem basınçlarının normal değerlere ulaşmaması. Yeni nesil birçok araçta kompresör kavramasızdır ve içindeki bir kontrol valfiyle kapasitesini ayarlar; bu valfin arızası da kompresör arızası gibi görünebilir.

Kompresör değiştirilmesi gerekiyorsa, eski kompresörün iç aşınmasından kaynaklanan metal parçacıkların sisteme dağılmış olabileceği unutulmamalıdır. Bu durumda sistemin yıkanması, kurutucu filtrenin ve genleşme valfinin de değiştirilmesi gerekebilir. Aksi halde yeni kompresör kısa sürede yeniden arızalanabilir.

Klimayı kışın da çalıştırın

Klimayı uzun süre hiç çalıştırmamak, sistemdeki contaların kurumasına ve kompresörün yağlanmamasına yol açabilir. Kış aylarında da ayda birkaç kez klimayı çalıştırmak sistemi sağlıklı tutar. Zaten buğu çözme modunda birçok araç klimayı otomatik olarak devreye alır; çünkü klima havadaki nemi alarak camları çok daha hızlı temizler.

Uçkun'da klima bakımı

Klima bakımında önce çıkış hava sıcaklığını ölçer, sizin şikâyetinizi dinleriz. Ardından gaz miktarını cihazla ölçer, vakum testiyle sızdırmazlığı kontrol ederiz. Kaçak varsa yerini tespit edip onarım seçeneğini maliyetiyle birlikte sunarız. Kaçak yoksa üreticinin belirttiği miktarda gaz ve yağ dolumunu yapar, polen filtresini değiştirip evaporatörü dezenfekte ederiz.

Sık sorulan sorular

Klima bakımı ne kadar sürer?

Kaçak yoksa genellikle yaklaşık 1 saat sürer. Kaçak tespiti ve onarım gerekirse süre uzar.

Klima yakıt tüketimini artırır mı?

Evet, kompresör motordan güç alır ve tüketimi bir miktar artırır. Ancak otoyol hızlarında camları açık sürmek de hava direnci nedeniyle tüketimi artırır.

Klima gazı her yıl yenilenmeli mi?

Hayır. Sistem sağlamsa gaz yıllarca yeterli kalabilir. Yıllık bakımda gaz miktarının ölçülmesi yeterlidir; eksik varsa kaçak aranmalıdır.

Klima sistemini kendim dezenfekte edebilir miyim?

Piyasada satılan sprey ürünler hafif kokularda geçici fayda sağlayabilir. Ancak evaporatör torpido arkasında olduğu için yüzeye ulaşmak zordur. Kalıcı sonuç için polen filtresinin değişimi ve evaporatöre doğrudan uygulanan profesyonel temizlik önerilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Aracınıza özel teşhis için kontrol gereklidir.

Benzer yazılar

Motor

Triger kayışı mı, zincir mi? Değişim zamanı nasıl anlaşılır?

Oku · 6 dk
Motor

Hararet uyarısı ve antifriz: motoru korumanın en ucuz yolu

Oku · 6 dk
Dizel

Partikül filtresi (DPF) tıkanması: şehir içi dizellerin derdi

Oku · 6 dk
← Tüm yazılar
Ara Randevu WhatsApp